Wat is een SOA?

Het is een term waar je liever niet te veel aan denkt en waar je toch volop rekening mee dient te houden: SOA. De afkorting staat voor Seksueel Overdraagbare Aandoening. Hier zijn vele verschillende soorten van, zoals:

  • Chlamydia
  • Gonorroe
  • Genitale wratten
  • Herpes
  • Lues
  • Plasbuisontsteking
  • Hepatitis B
  • Schurft
  • Hiv
  • Schaamluizen
  • Trichomonas

Chlamydia en gonorroe komen het meeste voor. Symptomen lopen per aandoening heel erg uiteen: denk aan ongewone afscheiding, jeuk rond de geslachtsdelen en pijn bij het plassen. Heb je aanhoudend met één van deze verschijnselen te maken? Doe dan een test via SoaStudentArts.nl of overleg met je huisarts.

Wat is de kans op een SOA?

Hoe vaker je onveilige seks hebt, hoe groter de kans is dat je een SOA oploopt. Zo simpel is het. We merken dat het aantal testen toeneemt onder mannen die seksueel actief zijn bij andere mannen, maar ook bij sekswerkers en jongeren onder de 25 jaar. Onder deze drie doelgroepen worden SOA’s daarom sneller opgespoord. Gemiddeld wordt er onder ruim 18% van de tests die door huisartsen en SOA poli’s worden verricht ook daadwerkelijk seksueel overdraagbare aandoeningen aangetroffen.

Dat lijkt een redelijk laag aantal, maar waan je daarom niet meteen veilig. Om te voorkomen dat je zelf een SOA oploopt of het overdraagt aan anderen, is het erg belangrijk dat seks niet alleen aangenaam maar ook veilig is.

Wat is de incubatietijd van een SOA?

De incubatietijd van een SOA zegt wat over de periode die verstrijkt tussen de daadwerkelijke besmetting en de eerste klinische (dus door laboratorium aantoonbare) symptomen. De windowfase geeft aan na welke periode met genoeg zekerheid een infectie aangetoond kan worden door te testen. Onderstaand worden de incubatietijd en windowfase volgens NHG-standaarden getoond voor chlamydia, gonorroe, syfilis en hiv. Bij klachten wordt echter altijd aangeraden om eerder te testen en indien die testuitslag negatief is, wordt voor chlamydia en gonorroe aangeraden om na 3 weken opnieuw te testen en bij syfilis en hiv na 3 maanden opnieuw te testen.

Chlamydia
Chlamydia is de meest voorkomende SOA. Bij huisartsen is het aandeel chlamydia voor mannen en vrouwen stabiel. Recent is gemeten dat in Groningen 24% van de testen een positieve chlamydia uitslag geven, een kwart dus!

Incubatietijd: 1-3 weken
Windowfase: 3 weken

Gonorroe
Deze SOA komt vooral voor bij homoseksuele mannen. Ook bij huisartsen is er een toename van het aantal mensen met gonorroe. Deze toename was met name onder mensen ouder dan 25 jaar.

Incubatietijd: 2-14 dagen (gem. 8 dagen)
Windowfase: 3 weken

Syfilis
In vrijwel alle gevallen (95 procent) gaat het om homoseksuele mannen. Het aantal diagnoses onder vrouwen en heteroseksuele mannen bleef in 2017 zeer laag.

Incubatietijd: 10-90 dagen
Windowfase: 3 maanden

Hiv
In 2017 kwamen ruim 1.000 nieuwe mensen met hiv bij de Nederlandse hiv-behandelcentra. Het aantal nieuwe hiv-infecties neemt langzaam af. Twee derde van de hiv-infecties wordt vastgesteld bij homoseksuele mannen.

Incubatietijd: max. 3 maanden
Windowfase: 3 maanden

Wanneer moet ik een SOA-test doen?

Het kan zijn dat je binnen een korte periode met één of meerdere partners onveilige seks hebt gehad. Misschien ben je over één van hen niet (helemaal) zeker of ervaar je klachten die overeenkomen met de voorbeelden die we hierboven hebben benoemd. In dat geval is het verstandig om contact op te nemen met je huisarts of bij ons een betrouwbare SOA-test te bestellen. Ook kun je voor betrouwbare informatie terecht bij Thuisarts.nl en Soa Aids Nederland.

Zowel mannen als vrouwen kunnen bij ons terecht. Zodra blijkt dat je daadwerkelijk een SOA hebt, ben je bij ons aan het juiste adres voor de beste nazorg. Bij ons is het bijvoorbeeld mogelijk om direct de benodigde medicatie aan te vragen en thuisbezorgd te krijgen. Bovendien zijn wij jouw aanspreekpunt wanneer je vragen hebt over de aandoening en wat je het beste kunt doen voor een succesvolle behandeling. Samen doen we er alles aan om jou fysiek én mentaal weer gezond te maken!